Hufterproof: achter ieder mens schuilt een verhaal

Afgelopen woensdag had ik de laatste avond van de discipelschapscursus voor de zomer. Deze keer ging over het veroordelen van anderen. Het is een onderwerp waar ik veel mee heb, omdat ik geloof in het bekende cliché: een betere wereld begint bij jezelf. Een aantal jaren geleden heb ik bewust de keuze gemaakt om eraan te werken mensen niet te veroordelen. Natuurlijk zal ik dit nooit helemaal onder de knie krijgen, maar ik geloof dat ik een eind kan komen.

Het boek dat we bij de discipelschapscursus gebruiken is The Good and Beautiful Life van James Bryan Smith. Het is het tweede boek in een serie van drie. Volgens James is veroordelen het negatief beoordelen van anderen zonder in solidariteit naast ze te staan. Nadat we hun gedrag of karakter kritisch hebben beoordeeld lopen we weg en zijn we niet bereid om te helpen. James zegt dat er twee redenen zijn voor mensen om anderen te veroordelen: om mensen te verbeteren en om onszelf beter te voelen over onszelf. Ik denk vooral dat in die laatste reden veel waarheid schuilt: het heeft vaak te maken met ons zelfbeeld. Als we iemand verbeteren voelen we ons beter over onszelf. Ook noemt James vier redenen waarom het veroordelen van iemand niet werkt:

  1. Een veroordelende uitspraak heeft niets met liefde te maken.
  2. Het veroordelen van iemand slaat een belangrijke stap over: degene die veroordeeld wordt, moet eerst erkennen dat hij of zij een probleem heeft.
  3. Veroordelen is afbreken zonder op te bouwen.
  4. Onze vooroordelen kunnen niet kloppen. Onze kennis van iemands situatie is beperkt. We weten niet hoe ze zich voelen, wat er met ze is gebeurd of waar ze mee worstelen.

Vooral die laatste reden vind ik sterk: we vergeten zo ontzettend vaak dat achter ieder mens een verhaal schuilt. We vergeten dat zodra we iemand veroordelen.

Een goed voorbeeld hiervan is het televisieprogramma Hufterproof van de EO. Het idee achter dit programma is om te kijken hoe mensen reageren als ze geconfronteerd worden met asociaal gedrag. Dit gebeurt uiteraard met een verborgen programma. In één van die scenes is te zien hoe een vrouw met een hoofddoek in een winkel staat en allerlei discriminerende uitspraken krijgt te horen van de verkoper (beiden zijn acteurs en weten er dus van). Eén van de klanten, Sylvia, lijkt het eens te zijn met de verkoper en wordt vervolgens op social media ervan beschuldigd dat ze racist is. Ook krijgt ze allerlei bedreigingen. Echter, na de uitzending doet Sylvia haar verhaal en vertelt ze dat dit niet de persoon is die zij is. Door de montage leek het alsof ze het eens was met de verkoper, terwijl ze het juist voor de vrouw opnam. Dit hadden ze alleen niet in de uitzending laten zien. Inmiddels is de uitzending van het internet gehaald, is er een rectificatie geweest en zijn er spijtbetuigingen van zowel de EO als producent SkyhighTV. Het is verschrikkelijk wat deze mevrouw heeft moeten doorstaan en het is me erg tegengevallen van de EO dat ze dit hebben laten gebeuren. Het is goed dat ze door het stof zijn gegaan, maar het blijft jammer.

Wat me enorm raakt is dat er mensen zijn die zich blijkbaar geroepen voelen andere mensen te bedreigen als ze het niet met hen eens zijn. Wat een ander mens ook doet, niemand verdient het om lastig te worden gevallen en te worden bedreigd. Iets anders wat op grote schaal gebeurt en zeker niet onschuldig is, is dat door social media mensen hun mening kunnen uiten over een ander mens. Dit gebeurt door het gehele politieke spectrum en in alle lagen van de bevolking. Het lijkt wel of social media een middel is om je eigen positie te bevestigen en je af te zetten tegen ‘de ander’: wat ik vind is waar, wat de ander vind slaat nergens op en daarom is hij/zij een … (vul zelf maar in). Als iemand een discriminerende uitspraak doet en jij reageert er vervolgens op door allerlei nare dingen over iemand te zeggen, ben je dan echt beter dan die ander? Vergeet je op zo’n moment niet dat die persoon meer is dan de uitspraak die hij of zij heeft gedaan?

In plaats daarvan vind ik dat mensen meer aan zelfreflectie zouden moeten doen: waarom raakt iets me en waarom ga ik vervolgens nare dingen zeggen over zo iemand? Wat voor persoon wil ik zijn en hoe zorg ik ervoor dat ik die persoon word? Ik wil bijvoorbeeld iemand zijn die open staat voor mensen op een niet-veroordelende manier. Ik wil dat uitstralen. Maar ik vind dat ook moeilijk. Ik woon in een multiculturele wijk en ik vind het heel erg om toe te moeten geven, maar ik loop soms toch met een boog om een groepje Marokkaans-Nederlandse jongens heen. En ondanks dat ik vind dat vrouwen zelfbeschikking moeten hebben over wat ze dragen en dus ook de kans moeten hebben om een niqab te dragen, heb ik er toch moeite mee dat mijn overbuurvrouw dit ook daadwerkelijk draagt. Door m’n studie achtergrond kan ik niet anders dan me hier bewust van te zijn en dit bewustzijn is waar het toch echt mee begint. Ook m’n geloof is een belangrijke motor om hier in te willen groeien. Jezus ging juist om met mensen waarop neergekeken werd en als hij in de 21 eeuw zou rond lopen dan zou hij vooral omgaan met de mensen waar nu op wordt neergekeken: sekswerkers, migranten, transgender mensen, moslima’s. Hoe mooi zou het zijn als er meer mensen naar zichzelf gaan kijken, zich gaan afvragen hoe zij van positieve betekenis voor anderen kunnen zijn en hoe zij daarin kunnen groeien? Ik denk dat de wereld er veel mooier van gaat worden. 🙂

Graag wil ik afsluiten met een gedeelte uit de Bijbel. Ik blijf dit verhaal zo ontzettend goed vinden, omdat het ons erop wijst dat niemand perfect is.

Jezus ging naar de Olijfberg, en vroeg in de morgen was hij weer in de tempel. Het hele volk kwam naar hem toe, hij ging zitten en hij gaf hun onderricht. Toen brachten de schriftgeleerden en de Farizeeën een vrouw bij hem die op overspel betrapt was. Ze zetten haar in het midden en zeiden tegen Jezus: ‘Meester, deze vrouw is op heterdaad betrapt toen ze overspel pleegde. Mozes draagt ons in de wet op zulke vrouwen te stenigen. Wat vindt u daarvan?’ Dit zeiden ze om hem op de proef te stellen, om te zien of ze hem konden aanklagen. Jezus bukte zich en schreef met zijn vingers op de grond. Toen ze bleven aandringen, richtte hij zich op en zei: ‘Wie van jullie zonder zonde is, laat die als eerste een steen naar haar werpen.’ (Johannes 8:1-7)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s