Anne Frank en mijn eigen vooroordelen

Maandag ben ik naar een activiteit van Doetank PEER geweest. Doetank PEER bestaat uit mensen (‘PEERs’) die door middel van no-nonsense happy activism naar een sociaal meer gelijke wereld streven. Dat doen ze door allerlei activiteiten te organiseren, waaronder de activiteit waar ik naar toe ben geweest: het Anne Frank Huis (AFH). Iedereen kan een activiteit organiseren, dus ik zou dat bijvoorbeeld ook kunnen doen. Het doel is om in drie jaar maar liefst 100 grote en kleine acties te organiseren.

Het toeval wil dat ik minder dan drie maanden geleden al in het AFH was (lees hier mijn blog van een aantal maanden geleden over mijn bezoek aan het AFH en mijn ervaring met het lezen van Anne’s dagboek). Deze avond konden we niet alleen het Anne Frank Huis zien, maar kregen we ook twee workshops om te kijken naar onze eigen vooroordelen. Ook vertelden twee medewerkers van het AFH meer over de verschillende educatieve programma’s die worden georganiseerd. Educatie is met name gericht op kinderen en jongeren en is bedoeld om onderwerpen als antisemitisme, racisme, discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie onder de aandacht te brengen. Het AFH vindt het belangrijk dat jongeren dit zelf organiseren en daarom trainen zij jongeren om zelf workshops te geven en activiteiten te organiseren. Ook worden er allerlei onderwijsprojecten gesteund op wereldwijd niveau. Het verhaal van Anne Frank wordt hierbij uiteraard gebruikt om onder andere te laten zien dat wat er gebeurde tijdens de Tweede Wereldoorlog direct effect had op Anne. In het zaaltje waar wij zaten stond bijvoorbeeld een tijdlijn op de muur met daarboven een overzicht van wat er met Anne en haar mede-onderduikers gebeurde en daaronder een overzicht van wat er gebeurde tijdens de oorlog, dus buiten het Achterhuis (zie de foto hierboven).

Bij de eerste workshop mochten we elkaar begroeten met een gebaar uit een bepaald land. Iedereen kreeg een briefje met daarop een beschrijving van een begroeting. Ik had bijvoorbeeld een Japanse begroeting. Het idee achter deze workshop is dat wat ‘normaal’ is in het ene land totaal niet ‘normaal’ is in het andere land.

Bij de tweede workshop kreeg elke groep een groot vel papier met daarop een grote cirkel en daarbinnen een aantal kleine cirkels. De buitenste cirkel stond voor ‘niet erg’ en de binnenste cirkel voor ‘heel erg’. Vervolgens kregen we een aantal kaarten met situaties en uitspraken die mogelijk discriminerend zouden zijn. Met elkaar moesten we per kaart beslissen hoe erg dit was. Een aantal voorbeelden:

– Een mevrouw die op straat wordt geïnterviewd door een journalist: “Als mensen tradities zoals Zwarte Piet niet kunnen accepteren dan rotten ze maar op naar hun eigen land.”
– Een man: “Ik dacht dat MBO-ers alleen met hun handen werkten?”
– Een mannelijke manager tegen een vrouwelijke werknemer: “Hoe ga je werk en zorg combineren?”
– Geert Wilders met zijn “meer of minder”-uitspraak.

Alleen over Geert Wilders waren we het unaniem eens. Er was vooral verdeeldheid over de uitspraak over Zwarte Piet. Sommigen vonden dat het belangrijk is om naar de context en achtergrond te kijken waarin zo’n opmerking wordt gemaakt en dat één zo’n opmerking geen kwaad kon. Anderen vonden dat zo’n opmerking echt niet kan en te vergelijken zou zijn met wat ten grondslag lag aan de Tweede Wereldoorlog: een andere groep apart zetten. Tijdens de discussie vond ik het lastig om m’n mening te vormen. Allereerst omdat de verschillende meningen die mensen hadden mij in de war maakten. Ten tweede was de discussie best heftig en dan heb ik vaak de neiging om dicht te slaan. Ik deed op een gegeven moment wel een poging om iets te zeggen, maar ik kwam er niet doorheen. Dit is voor mij echt een leerpunt. Ik wil dit soort discussies gewoon kunnen voeren, ook al ben ik momenteel een conflictmijder. Ik wil mezelf ook kunnen beheersen, want ondanks dat mensen me ook aan het twijfelen kunnen brengen tijdens zo’n discussie ben ik vaak juist ook ontzettend overtuigd van mijn standpunt en heb ik de neiging om snel boos te worden. Ook niet echt een handige houding tijdens een discussie.
Eén van de eerste gedachten die ik had toen we begonnen met het bekijken van de kaarten en in welke categorie die pasten was: “Waarom moeten we gaan rangschikken?”. Tijdens de discussie werd vaak het woord context genoemd als belangrijke factor om naar te kijken, maar is dat niet gewoon een excuus om het er niet over te hebben? Wat me enorm kan irriteren aan discussies over discriminatie is dat het vaak enorm gebagatalliseerd wordt: het is maar een grapje, het is maar een opmerking, enz. Ik geloof in de kracht van het kleine. Ik geloof dat kleine acties van één individu al verandering kunnen brengen, zowel positief als negatief. Hoe meer mensen een negatieve en discriminerende uitspraak kopiëren, hoe meer zoiets ook verankerd kan raken in een maatschappij. Je zou kunnen zeggen dat dit iets is wat al is gebeurd of aan het gebeuren is. De discussie rondom Zwarte Piet heeft een enorme baggerput open getrokken. Dat is misschien ontzettend naar, maar het legt wel een open zenuw bloot. Daarom ben ik nu van mening dat die kaarten het allemaal niet verdienen om gerangschikt te worden; elke uitspraak kan als discriminerend worden gezien en waarom zou je dat überhaupt willen? Het is waar dat het ontzettend persoonlijk is; de één zal het als kwetsend zien en de ander niet. Maar ik denk dat je altijd uit moet kijken met dit soort uitspraken.

De avond confronteerde me zeker op een bepaalde manier met m’n eigen vooroordelen. Toen we naar de verschillende kaarten keken, had ik ook de neiging om het te bagatelliseren maar niet iedereen was het met elkaar eens en dat heeft me zeker aan het denken gezet. Ook de discussie na de workshop was erg goed en er waren verschillende mensen die ontzettend goede punten maakten. Stof tot nadenken dus…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s