Anne Frank

anne_writing (2)Vorige week ben ik met m’n moeder naar het Anne Frank Huis geweest. Het was niet m’n eerste keer; heel wat jaartjes geleden ben ik er met m’n vader naar toe geweest. Ik wilde het Anne Frank Huis bezoeken naar aanleiding van het bezoeken van de toneelvoorstelling “Anne” in het speciaal daarvoor gebouwde Theater Amsterdam. Ik was daar in januari met m’n moeder geweest. Ik vond het een indrukwekkende voorstelling. Niet alleen het verhaal was mooi vertoond door de acteurs, maar ook het decor was indrukwekkend. Ze hadden het achterhuis nagebouwd en dit stond op het podium en kon ook ronddraaien. Daardoor kreeg je een goed beeld van hoe het er in het echt uitgezien moet hebben.

Daarop besloot ik ook “Het Achterhuis” te lezen, het dagboek van Anne Frank. Ik had het als jong meisje gelezen, maar ik twijfelde sowieso of ik het uit had gelezen. Na “Het Achterhuis” opnieuw gelezen te hebben ben ik er zwaar van onder de indruk. Allereerst is het ontzettend mooi geschreven. Ik denk dat als ze de Tweede Wereldoorlog had overleefd, ze zeker een gevestigd auteur had kunnen worden. Dat is ze nu natuurlijk ook, maar had ze nog geleefd dan had ze het zelf mee kunnen maken. Ook is het boek in een andere tijd geschreven en dit heeft een hoop wat mij betreft grappige woorden opgeleverd zoals “bakvis” en “knal” (dat betekent zoiets als “tof”). Anne schrijft het dagboek gedurende een periode van iets meer dan twee jaar en in die tijd groeit zij enorm als persoon. Ook gaat ze door een achtbaan van emoties. Ze is somber wanneer er steeds meer bekend wordt over wat de Duitsers met de joden doen en ze maakt zich zorgen over het lot van vriendinnen. Maar er zijn ook momenten dat ze dankbaar is dat ze veilig zit in het Achterhuis. Hieronder deel ik graag een aantal thema’s die door haar boek heen verweven zijn, vergezeld van een aantal prachtige zinnen van Anne’s hand.

Dankbaarheid
Wat me enorm opviel is hoe dankbaar Anne is op sommige momenten. Met de tijd lijkt ze zelfs steeds dankbaarder te worden. Misschien kwam het vooral doordat haar huisgenoten alleen maar klaagden. Of het kwam doordat ze zich steeds bewuster werd van haar identiteit. Het is in ieder geval iets wat ik zeer aan haar bewonder. Natuurlijk, ze zat voor twee jaar veilig maar wel opgesloten in een hele kleine ruimte met voornamelijk volwassenen die van alles van haar vonden. Ze kon nooit naar buiten en kon alleen vanaf de zolder naar buiten kijken.

Ik verlang net zoals jij naar vrijheid en lucht, maar ik geloof dat wij voor deze ontberingen ruimschoots vergoeding hebben gekregen. Ik bedoel vergoeding van binnen. Toen ik vanmorgen voor het raam zat en naar buiten keen en eigenlijk God en de natuur recht en diep aankeek, toen was ik gelukkig, niets anders dan gelukkig. En Peter, zolang er dat geluk van binnen is, dat geluk om natuur, gezondheid en nog heel veel meer, zolang men dat met zich meedraagt, zal men altijd weer gelukkig worden.

Ambitie
Op verschillende momenten schrijft Anne dat ze zich afvraagt of mensen haar schrijfsels ooit gaan lezen en of ze het überhaupt interessant vinden. Ze heeft regelmatig ruzie met haar kamergenoot, de tandarts Fritz Pfeffer, die het maar niks vindt dat Anne ook gebruik wil maken van het bureau in hun kamer. Hij zegt zelfs een keer dat het toch helemaal niets voorstelt wat ze schrijft. Best ironisch als je je bedenkt dat “Het Achterhuis” inmiddels naar tientallen talen is vertaald, dat er nog steeds elke dag een lange rij staat voor het echte Achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam, en dat er toneelstukken en films op zijn gebaseerd. Als ik naar m’n werk fiets en langs het theater fiets wat speciaal voor haar gebouwd is dan denk ik vaak: “Ze had eens moeten weten…”

Anne komt er na verloop van tijd achter dat ze auteur wil worden en wanneer minister Bolkestein in 1944 zegt dat na de oorlog getuigenissen over het lijden van Nederlandse volk onder de Duitse bezetting openbaar worden gemaakt, waaronder dagboeken. Anne besluit daarop dat ze haar dagboek wil publiceren en begint met het overschrijven van het dagboek, waarbij ze de namen van haar medebewoners ook verandert. Ze zegt zelf dat het boek de titel “Het Achterhuis” moet hebben. Ook schrijft ze verschillende verhalen en schrijft ze mooie zinnen over in een “mooie zinnen boekje”. Uiteindelijk heeft haar vader die wens in vervulling laten gaan. Wonder boven wonder is het dagboek bewaard gebleven.

Ik moet iets hebben naast man en kinderen, waar ik me aan wijden kan! O ja, ik wil niet zoals de meeste mensen voor niets geleefd hebben. Ik wil van nut of plezier zijn voor de mensen, de om mij heen leven en die mij toch niet kennen, ik wil nog voortleven, ook na mijn dood! En daarom ben ik God zo dankbaar dat hij me bij m’n geboorte al een mogelijkheid heeft meegegeven om me te ontwikkelen en om te schrijven, dus om uit te drukken alles wat in me is! Met schrijven word ik alles kwijt, m’n verdriet verdwijnt, m’n moed herleeft! Maar, en dat is de grote vraag, zal ik ooit nog iets groots kunnen schrijven, zal ik ooit nog eens journaliste en schrijfster worden? Ik hoop het, o ik hoop het zo, want in schrijven kn ik alles vastleggen, m’n gedachten, m’n idealen en m’n fantasieën.

Zelf-reflectie & identiteit
Het viel me op hoe zelfbewust Anne was. Ze was zich enorm bewust van zichzelf en dingen waar ze aan moest werken en in moest groeien. Daarin maakte ze ook echt vooruitgang en dat is iets wat ze zelf ook zag. Ze leert bijvoorbeeld dat het soms beter is om niet alles er meteen uit te flappen, maar eerst na te denken voor je spreekt. En ze probeert niet meteen ergens over te oordelen, maar om een situatie vanuit verschillende oogpunten te bekijken. Anne wordt gedurende de twee jaar in het Achterhuis ook steeds zekerder van haar kracht en haar identiteit. Ze weet steeds beter wie zij is. Ik vind dat ontzettend bijzonder, vooral als je je bedenkt dat ze van haar 14e tot en met haar 16e die veranderingen heeft doorgemaakt.

Als men zelf verandert, merkt men dat pas als men veranderd is. Ik ben veranderd, en grondig ook, helemaal en alles. Mijn meningen, opvattingen, kritische blik, mijn uiterlijk, innerlijk, alles is veranderd. En ik mag gerust zeggen, want het is waar, ten goede.

Het Achterhuis
Na het lezen van Anne’s boek wilde ik de plek bezoeken waar zij dit heeft geschreven. Het voelde heel raar om op die plek te zijn. Het is zo’n bizar idee dat er inderdaad een oorlog is geweest, gebaseerd op een krankzinnige ideologie, en dat daar miljoenen mensen voor hebben moeten lijden. Maar het bewijs is er: de plaatjes waarmee Anne de muur van haar kamer beplakte, de potloodstreepjes waarmee de lengte van Anne en haar zus Margot werden bijgehouden op de muur en natuurlijk de bekende boekenkast die de deur vormde naar het Achterhuis… Het maakt het allemaal zoveel tastbaarder en dichtbij en dat is waarom haar dagboek zo ontzettend van belang is: om te beseffen dat dit soort vreselijke dingen elke dag gebeuren en hoe belangrijk het is om hierbij stil te staan en onze ogen er niet voor te sluiten…

Advertenties

Een gedachte over “Anne Frank

  1. Pingback: Anne Frank en mijn eigen vooroordelen | SuperSanne

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s